تهویه به معنای نصب پنجره در سقف یا اطراف گلخانه به منظور ارتباط هوای داخل و خارج گلخانه است.

اهداف تهویه گلخانه

  • مبادله هوای داخل و خارج گلخانه
  •  تهیه دی اکسید کربن لازم برای فتوسنتز
  • کنترل دمای بالا (کاهش دما). اکثر گیاهان در دمای بالاتر از ۳۵ درجه سانتی گراد صدمه می بینند.
  • متعادل کردن رطوبت (کاهش رطوبت) به ویژه در زمستان. هاگ اکثر قارچ ها برای جوانه زنی نیاز به رطوبت نسبی بالا دارند. رطوبت بالا در گلخانه باعث افزایش تراکم بخار آب روی برگ های گیاه می شود. وجود لایه آب روی برگ نیز باعث کمک به جوانه زنی هاگ می شود.

تهویه اتوماتیک باعث کاهش هزینه کارگری، تهویه یکنواخت و ثابت نگهداشتن دما برای رشد و نمو گیاهان می شود.

محل نصب دستگاه تهویه

دستگاه تهویه در محلی نصب می شود که اختلاف سطح کافی با بلندترین ارتفاع گیاهان داشته باشد، تا گیاهان در معرض مستقیم جریان هوا قرار نگیرند. دستگاه تهویه باید در خلاف جهت باد غالب نصب شود.

انواع تهویه

 تهویه تابستانی

هدف اصلی تهویه تابستانی جلوگیری از افزایش دمای هوا در گلخانه است. علت افزایش دمای گلخانه، افزایش شدت تابش خورشید از پوشش گلخانه می باشد. فیلم های گلخانه ای نیلوفرپلاستیک به دلیل دارا بودن افزودنی  UV ، باعث جلوگیری از افزایش بیش از حد دمای هوا در گلخانه می شوند.روش تهویه باید به طور موثری هوا را به صورت مستقیم بین گیاه و خاک جابجا نماید تا از افزایش تدریجی دمای اطراف گیاهان جلوگیری کند. کمینه مقدار تهویه قابل قبول برای کنترل دما در تابستان یک بار تعویض هوا در هر دقیقه می باشد. در زیر انواع تهویه تابستانی شرح داده شده است.

الف – تهویه طبیعی

تهویه طبیعی بر مبنای حرکت طبیعی هوا استوار است که در اثر فشار باد یا تفاوت دمای داخل و بیرون گلخانه ایجاد می شود. در روش تهویه با پنجره سقفی، گرادیان حرارتی درون گلخانه به وسیله انرژی خورشید که اشیای داخلی را گرم می کند، به وجود می آید و در نتیجه هوای داخل گلخانه گرم می شود. هوای گرم که سبک تر است بالا می رود و از پنجره های سقفی خارج می شود و به وسیله پنجره کناری هوای خنک به گلخانه وارد می شود. بیشینه تهویه طبیعی در فصل های سرد سال اتفاق می افتد که تفاوت دمای داخل و بیرون گلخانه بیشینه است و در این زمان کمترین نیاز به تهویه وجود دارد. برعکس در فصل های گرم سال تفاوت دمای داخل و بیرون گلخانه کم است و تهویه طبیعی کمینه است، در حالی که بیشترین نیاز به تهویه وجود دارد. در این زمان نیروی باد عامل اصلی تهویه طبیعی در گلخانه است. وقتی هوا گرم می شود تراکم آن کم (سبک) می شود و به طرف بالای گلخانه حرکت می کند. این خاصیت را اثر دودکشی (Chimney Effect) می نامند. وقتی پنجره سقف گلخانه باز می شود، هوای گرم جمع شده در بالای گلخانه از آن خارج می شود و اگر پنجره های کناری مورد استفاده قرار گیرند، جریان خروج هوا از پنجره سقفی افزایش می یابد. در اثر خروج هوا از سقف در گلخانه خلای نسبی ایجاد شده و باعث کشیده شدن هوا به داخل گلخانه می شود. وقتی سرعت باد کم باشد، اثر دودکشی غالب است و زمانی که سرعت باد بیشتر از ۴ متر در ثانیه باشد، نیروی باد غالب می شود. هر چه تفاوت دمای بین داخل و بیرون گلخانه بیشتر شود، سرعت تهویه طبیعی هوا افزایش می یابد. میزان تهویه ای که توسط باد صورت می گیرد، به طور خطی با سرعت باد، عمود بر گلخانه، افزایش می یابد.
تهویه طبیعی از طریق پنجره های سقفی و کناری زمانی موثر است که مساحت پنجره ها یک سوم مساحت کف گلخانه باشد. مثلا مساحت کل پنجره های یک گلخانه۱۲۰۰ مترمربعی باید ۴۰۰ متر مربع باشد. مساحت پنجره های سقفی باید کمینه یک پنجم (۲۰ درصد) مساحت کف گلخانه باشد. بهتر است مساحت پنجره های سقفی و کناری یکسان باشند. می توان پنجره های کناری و سقفی را به ترموستات وصل نمود تا زمان باز و بسته شدن آن ها تنظیم شود. این ترموستات دارای مایعی است که وقتی دما افزایش می یابد، منبسط می شود و در نتیجه پنجره ها باز می شوند و در عصر که هوا سرد می شود، مایع منقبض شده و پنجره ها بسته می شوند. ترموستات را تقریبا در مرکز گلخانه قرار می دهند.
در مناطق بادخیز، پنجره های سقفی باید در خلاف جهت باد غالب باز شوند. جریان هوا از طریق این پنجره ها باعث مکش نسبی می شود که به خروج هوا از گلخانه کمک می کند. به علت افزایش هزینه انرژی الکتریکی، تهویه طبیعی کاربرد بیشتری پیدا کرده است.
اگر عرض گلخانه کمتر از ۲ / ۷ متر باشد، پنجره های سقفی به تنهایی قادر به کاهش دما هستند و گلخانه های بزرگ تر نیاز به پنجره های جانبی دارند. گلخانه های جوی پشته ای نیاز به دو ردیف تهویه سقفی دارند تا هوا به اندازه کافی مبادله شود. گلخانه های با عرض ۱۷ متر یا بیشتر نیاز به بیشینه تهویه ممکن را دارند. برای دست یابی به بیشینه تهویه، گلخانه های بسیار بزرگ باید دارای دو ردیف پنجره سقفی ۴۱ / ۱ متری و دو ردیف پنجره کناری باشند.
در اروپا استفاده از پنجره ۴/۱ متری مرسوم است، اما در آمریکا بندرت مورد استفاده قرار می گیرد. در عوض آنها از پنجره های ۴۶-۶۱ سانتی متری استفاده می کنند. گاهی پنجره های ۱۲۲ سانتی متری نیز مورد استفاده قرار می گیرند.
وجود نسیم و رعایت جهت صحیح گلخانه و قراردادن پنجره ها در محل مناسب، عواملی هستند که باعث می شوند تهویه طبیعی در برخی مناطق به صورت مطلوب انجام شود.
تهویه طبیعی با استفاده از پنجره های کناری و سقفی انجام می شود. قرار گرفتن پنجره سقفی در قسمت پشته (Ridge) گلخانه جوی پشته ای نسبت به قسمت جوی (Furrow) باعث تهویه بهتر گلخانه می شود. در برخی مناطق کشور پنجره سقفی طوری تعبیه می شود تا به جای بازشدن پنجره از یک طرف، پنجره از دو طرف باز شود. اصطلاحا این پنجره ها را اتوبوسی می نامند. چون پنجره های سقف اتوبوس نیز از هر دو طرف باز شده و تهویه بهتری نسبت به حالتی که فقط یک طرف آن باز است، موجب می شوند.
در مناطق گرمسیری مانند استان های یزد، کرمان، زاهدان  در فصل های گرم سال گلخانه های بدون سقف جهت تهویه بهتر گلخانه ساخته می شوند. گلخانه هایی با پوشش قابل جمع شدن وجود دارند که باعث کنترل بهتر عوامل محیطی در مناطق گرم می شوند. این نوع تهویه طبیعی به دو صورت ممکن است: در روش اول سقف گلخانه از محل پشته یا قسمت برآمده باز می شود و در روش دوم سقف گلخانه از محل ناودان یا جوی باز می شود. در حالتی که سقف کاملا باز شده، نسبت قسمتی که سقفش کنار زده شده به کل گلخانه، ۶۶ درصد است. برخی گلخانه داران در مناطق گرم کشور و در فصلهای گرم سال، سقف گلخانه را به صورت کامل یا ناقص برداشته و به جای پوشش گلخانه از تورهای پلاستیکی سبز رنگ مخصوص بادشکن یا پارچه های ساران استفاده می کنند. به گفته این زارعین در این روش کنترل دما و تهویه به راحتی صورت می گیرد.
نصب پنجره در اطراف گلخانه باعث تماس مستقیم هوای سرد بیرون با گیاهان می شود و اثرات زیان باری دارد. بنابراین بهتر است در فصل های پاییز و زمستان از پنجره های سقفی استفاده شود، چون هوای سرد از بالا وارد شده و پس از مخلوط شدن با هوای گرم به گیاهان برخورد می کند. پنجره کناری بیشتر در فصل های گرم مورد استفاده قرار می گیرد.
در گلخانه های پلاستیکی نیم استوانه ای با کمک یک دستگیره حدود یک متر از پلاستیک در سراسر طول گلخانه بالا می رود که باعث تهویه گلخانه می شود، اما باید این فضا را با توری پوشانید تا از ورود حشرات به داخل گلخانه جلوگیری شود. همچنین توری ۱۲*۱۲۰ را با برخی سموم حشره کش میکروبی مانند نوترالیس ال آغشته می کنند. بهتر است در هر دو طرف گلخانه پلاستیک بالا کشیده شود، وگرنه ممکن است باعث خسارت به پوشش و اسکلت گلخانه شود. مقدار هوایی که از این طریق وارد گلخانه می شود بستگی به سرعت و جهت باد، جهت گلخانه، عرض گلخانه، دمای هوا در بیرون گلخانه و وجود یا عدم وجود درخت یا سایر موانع دارد.

باز و بسته شدن پنجره های کناری و سقفی به دو روش صورت می گیرد:

– روش دستی که با دستگیره، زنجیر و چرخ دنده کار می کند.
– روش موتوری که به صورت اتوماتیک پنجره ها را باز و بسته می کند. در این روش یک ترموستات باز و بسته شدن پنجره ها را کنترل می کند. بسیاری از دستگاه های کنترل دارای این توانایی هستند که وقتی لازم است در مرحله اول تنها ۵ سانتی متر باز می شوند و اگر این مقدار باز شدن نتوانست گلخانه را به دمای مورد نظر برساند، پنجره بیشتر باز می شود تا این که بیشینه بازشدگی اتفاق افتد. اگر روش تهویه طوری باشد که پنجره کاملا باز یا کاملا بسته شود، نوسان زیادی در دمای گلخانه رخ می دهد. بنابراین استفاده از روش های کنترلی از بروز چنین نوساناتی جلوگیری می کند. اور اگر روش تهویه موتوری مورد استفاده قرار می گیرد، باید امکان باز و بسته کردن آنها با دست نیز وجود داشته باشد تا در مواقعی که به علت طوفان در زمستان به کابل های برق صدمه وارد می شود، قابل استفاده باشند.

ب- تهویه با پنکه (Fan Ventilation)

پنکه ها به تنهایی برای تهویه گلخانه های پلاستیکی مورد استفاده قرار می گیرند. هوای تازه باید از بیرون گلخانه وارد شود تا جای هوای خارج شده توسط پنکه خارج کننده هوا را بگیرد. بنابراین پنجره یا پنجره هایی در دیوار جانبی یا انتهایی گلخانه و در مقابل پنکه ایجاد می شوند. اندازه پنجره واردکننده هوا خیلی مهم است. اندازه پنجره وارد کننده هوا باید ۲۵/۱ تا ۵/۱ برابر بزرگ تر از چارچوب پنکه باشد تا هوای تازه کافی وارد گلخانه شود.
به ازای هر ۲۸ مترمکعب حجم هوا در دقیقه (ظرفیت پنکه) باید پنجره ای به مساحت ۱۳/۰ متر مربع ایجاد نمود. همچنین از تقسیم ظرفیت پنکه (مترمکعب هوا در دقیقه) بر عدد ۵/۲۱۳  می توان مساحت پنجره مورد نیاز بر حسب متر مربع را محاسبه نمود.
پنجره وارد کننده هوا و پنکه باید کمینه ۹۰ سانتی متر بالاتر از سطح گیاهان باشند تا هوای سرد واردشده با هوای گرم داخل گلخانه مخلوط و باعث سرما زدگی گیاهان نشود. معمولا پنکه در یک طرف و پنجره در طرف دیگر گلخانه قرار داده می شود. بهتر است به پنجره وارد کننده هوای تازه و پنکه خار ج کننده هوا ترموستات متصل شود تا در مواقع مورد نیاز، پنجره باز یا بسته و پنکه روشن یا خاموش شود. لازم است پنجره واردکننده هوا و پنکه همزمان کار کنند. اگر باز شدن پنجره همزمان با روشن شدن پنکه نباشد، باید پنکه را طوری تنظیم کرد تا ۱۰-۸ ثانیه دیرتر باز شود یا  پنجره وارد کننده هوا را به ترموستات جداگانه ای وصل نمود تا بین دمای ترموستات پنکه و پنجره  ۳-۲درجه سانتی گراد فاصله باشد، به عبارت دیگر پنجره وارد کننده هوا زودتر باز شود.
پنجره ای که با نیروی ثقل کار می کند در بیرون گلخانه و در مقابل پنکه قرار داده می شود تا در مواقعی که پنکه خاموش است، از ورود هوای سرد به گلخانه جلوگیری نماید و مواقع روشن بودن پنکه، مانع از برخورد پرندگان به پنکه شود. همچنین به منظور جلوگیری از برخورد افراد با پنکه باید یک تور فلزی که سوراخ های آن کمتر از ۵/۲ سانتی متر باشد، در داخل گلخانه و در مقابل پنکه قرار داده شود.
در صورتی که در مقابل پنکه ها، پوشال مرطوب به کار رود (روش پوشال و پنکه)  این روش جهت خنک کردن گلخانه مورد استفاده قرار می گیرد.
پنکه ها باید در خلاف جهت باد غالب منطقه نصب شوند. استفاده از چندین پنکه کوچک و دو سرعته بهتر از یک یا دو پنکه بزرگ است.
فاصله بین دو پنکه از یکدیگر نباید بیش از ۸-۱۰ متر و فشار استاتیک هوا باید حدود ۳/۰ اتمسفر باشد. حداقل فاصله بین پنکه ها و هر مانعی در مقابل آنها نباید کمتر از ۵-۲/ ۱برابر قطر پنکه ها و گاهی این فاصله ۱۵ متر ذکر شده است. پنجره های روبروی پنکه ها حداقل بایستی به اندازه ۲۵/ ۱ برابر مساحت پنکه ها باز باشند. همچنین سرعت جریان هوا بین پنکه ها و پنجره ها نباید خیلی زیاد باشد و توصیه می شود این سرعت بیشتر از یک متر بر ثانیه نباشد. پنکه ها باید مجهز به پنجره های خودکار باشند و به محض خاموش شدن پنکه ها بسته شوند.

محاسبه ظرفیت پنکه تخلیه (پنکه خارج کننده هوا)

ظرفیت پنکه را می توان به دو روش محاسبه کرد:

  • در روش اول حجم گلخانه محاسبه می گردد. حجم هوایی که باید در هر دقیقه از گلخانه خارج شود برابر حجم گلخانه است. بنابراین پنکه باید بتواند این حجم هوا (بر حسب مترمکعب) را در دقیقه از گلخانه خارج کند. برای محاسبه حجم گلخانه باید مساحت قاعده گلخانه را محاسبه و در طول گلخانه ضرب کرد.
  • در روش دوم با توجه به این که پنکه باید دارای ظرفیتی باشد که بتواند ۳- ۱/ ۲ مترمکعب هوای گرم شده را از هر مترمربع مساحت کف گلخانه در هر دقیقه خارج کند، ظرفیت پنکه محاسبه می شود (در شرایط استاندارد):

استاندارد Cmm = ظرفیت پنکه (مترمکعب در دقیقه)= طول گلخانه (متر) *عرض (متر)*۳
بهتر است به جای یک پنکه، دو پنکه با ظرفیت تقریبا مساوی خریداری شود، تا در صورت خراب شدن یکی، بتوان از پنکه دوم استفاده کرد.

تهویه زمستانی

در زمستان در زمانی که بخاری جهت افزایش دمای گلخانه و رساندن آن به میزان مورد نیاز رشد گیاه کار می کند، نیاز به تهویه می باشد. هوای تازه بیرون باید به گلخانه وارد و جای هوای گرم داخل گلخانه را بگیرد. چنانچه رطوبت بالای گلخانه در زمستان کم نشود، میزان رطوبت گلخانه به بیش از ۹۰ درصد افزایش می یابد و باعث گسترش کپک برگ و پوسیدگی ساقه و برگ گیاهان می شود. مثلا رطوبت بیش از ۸۰ درصد باعث آلودگی گوجه فرنگی به کپک برگی می شود و کاهش رطوبت گلخانه با تهویه زمستانه به کمتر از ۷۰ درصد باعث کنترل این بیماری می شود. علاوه بر مشکلات ناشی از گسترش بیماریها، افزایش رطوبت گلخانه باعث خوردگی اجزای اسکلت گلخانه و کاهش عمر آنها و ایجاد شرایط نامناسب محیطی برای کارگران می شود.
وقتی هوای گرم و مرطوب داخل گلخانه به علت سبکی بالا می رود به سطح پوشش و اجزای اسکلت گلخانه برخورد می کند. هوا در تماس با سطح سرد، خنک شده و دمای آن کاهش می یابد. چنانچه دمای سطح به زیر دمای نقطه شبنم هوا برسد، بخار آب بر روی سطح متراکم خواهد شد. خارج کردن هوای مرطوب و جایگزین کردن با هوای تازه بیرون در جلوگیری از تراکم و سایر مشکلات ذکر شده، موثر می باشد. با افزایش میزان تهویه در زمستان نیاز گرمایی گلخانه افزایش می یابد، بنابراین لازم است که میزان تهویه طوری تنظیم گردد تا میزان خسارت در حد پایین نگهداشته شود و نیاز گرمایی نیز تا حد امکان کم باشد.

تهویه زمستانی گلخانه یا فن جت ( JetFan )

  • این روش از قسمتهای زیر تشکیل شده است:
  • – کانال پلاستیکی سوراخ دار پلی اتیلنی (قطر سوراخ ۵/ ۷ سانتی متر و فاصله بین آنها ۷۵ سانتی متر است)، محل نصب کانال قسمت فوقانی گلخانه و در امتداد طول گلخانه است.
  • – پنکه ایجاد کننده فشار: این پنکه به یک سر کانال پلاستیکی وصل می شود و هوای سرد وارد شده به گلخانه را به داخل کانال پلاستیکی هدایت می کند.
  • – پنجره ورود هوای تازه: با باز شدن آن هوای تازه از بیرون گلخانه وارد گلخانه می شود.
  • – ترموستات کنترل کننده: ترموستات روشن شدن پنکه ایجاد کننده فشار، پنکه خارج کننده هوا و پنجره ورود هوا را به عهده دارد.
  • – پنکه هواکش یا خارج کننده ( Exhaust-Fan):  این پنکه ها روی دیوار گلخانه نصب می شوند و بعد از ورود هوا به داخل گلخانه آن را خارج می کنند و خلای نسبی در گلخانه به وجود می آورند.

بیشینه فاصله بین پنکه ایجاد کننده فشار و خارج کننده هوا ۶۵ متر است. در زمان نیاز به تهویه، ترموستات پنکه هواکش (خارج کننده) را به کار می اندازد، کرکره ورودی هوا را باز می کند و پنکه ایجاد کننده فشار را روشن می کند. در اثر خلای ایجاد شده در گلخانه هوای سرد از طریق کرکره وارد گلخانه می شود. پنکه ایجاد کننده فشار در ابتدای کانال توزیع پلی اتیلنی به کار می افتد تا هوای خنک وارد شده را بمکد، چون ابتدای کانال توزیع از پنجره کرکره ای ۳۰-۶۰  سانتی متر فاصله دارد. هوای سرد تحت فشار در کانال توزیع از سوراخ هایی که در دو طرف کانال قرار دارند با فشار بیرون می زند. هوای سردی که لوله را ترک می کند تا مسافتی حدود ۲۰-۳۰ برابر قطر سوراخ  با هوای گرم داخل گلخانه مخلوط می شود. مخلوط شدن هوای سرد با هوای گرم باعث معتدل شدن هوای سرد شده و از سرمازدگی ناگهانی گیاهان جلوگیری می کند. مخلوط هوای خنک شده به علت سنگین بودن به آرامی پایین می آید و محیط گیاهان را خنک می کند.
کانال توزیع هوا قادر است بیشینه۱/۹  متر از عرض گلخانه را خنک کند. اگرچه بهتر است برای گلخانه ای به عرض ۹۱/ ۹ متر از دو لوله استفاده شود، اما اگر لوله در وسط گلخانه نصب شود می تواند بیشینه ۱ / ۹ متر از عرض گلخانه را خنک کند. در گلخانه های با عرض ۳/۱-۱۸/۹ متر دو لوله با فواصل مساوی در عرض گلخانه قرار داده می شود.
چنانچه نیازی به تهویه زمستانی نباشد، کرکره ورودی بسته می شود و پنکه ایجاد کننده فشار هوای داخل گلخانه را به حرکت در می آورد. این سیستم جایگزین سیستم گردش هوای افقی(Horizontal Airflow) است، اما قدرت بیشتری نیاز دارد.
فن جت در تمام طول سال عمل تهویه را انجام می دهد و در مواقع سرما و فصل زمستان با  اتصال کانال های آن به منابع حرارتی باعث گرم شدن گلخانه می شود.(Plastic Tube Heating)
ظرفیت پنکه خارج کننده هوا را می توان به دو روش محاسبه کرد. در روش اول حجم گلخانه را محاسبه می کنند. به طور معمول در زمستان هوای گلخانه باید در هر ساعت۳-۲ بار عوض شود. کمینه میزان تهویه زمستانه باید ۲ بار تعویض هوا در هر ساعت باشد. بنابراین اگر حجم گلخانه  ۱۲۰۰ مترمکعب باشد، ۲۴۰۰ مترمکعب (دو برابر حجم گلخانه) هوا باید در هر ساعت جابجا شود. به عبارت دیگر ۴۰ مترمکعب هوا (۲۴۰۰:۶۰) در هر دقیقه باید جابجا شود.تهویه زمستانی بیش از ۴ بار تعویض هوا در ساعت نه تنها هیچ سودی ندارد، بلکه نیاز گرمایی گلخانه را افزایش داده و در اثر کاهش رطوبت نسبی، گیاهان نیز آسیب می بینند. برخی پیشنهاد کرده اند که تهویه زمستانی باید ۲۰-۳۰ درصد تهویه تابستانی باشد. یعنی در مثال فوق باید ۲۴۰-۳۶۰ متر مکعب هوا در هر دقیقه جابجا شود.
روش دوم محاسبه پنکه خارج کننده بر این اصل استوار است که به ازای هر مترمربع مساحت کف گلخانه باید ۶۱/۰ مترمکعب هوا در هر دقیقه از گلخانه خارج شود. در شرایط استاندارد باید به ازای هر مترمربع از مساحت کف گلخانه، هوایی به حجم ۶۱/۰ مترمکعب در دقیقه خارج شود. یعنی ظرفیت پنکه خارج کننده هوا باید بتواند این مقدار مترمکعب هوا را در هر دقیقه به ازای هر مترمربع مساحت کف گلخانه خارج کند. پنکه خارج کننده هوا باید کمینه ۴۶/۰ و بیشینه۲/۱  مترمکعب هوا در دقیقه را از هر مترمربع مساحت کف گلخانه خارج کند. هم چنان که قبلا ذکر شد ظرفیت پنکه در مناطق مختلف را باید با توجه به فاکتورهای تصحیح (ارتفاع از سطح دریا، شدت نور و …) تصحیح نمود. بنابراین ظرفیت پنکه خارج کننده برابر است با:
استاندارد Cmm = ظرفیت پنکه (مترمکعب در دقیقه)= طول گلخانه (متر) *عرض (متر)* ۶۱/۰
با توجه با فاکتورهای تصحیح فصل چهارم و فاکتور تصحیح تفاوت دمای داخل و بیرون گلخانه (Fwinter) (جدول ۱-۵) باید ظرفیت کل پنکه در منطقه مورد نظر را محاسبه نمود. بنابراین ظرفیت کل پنکه برابر خواهد بود با: Cmm کل= Cmm استاندارد*Fwinter*(FhouseیاFvel )
از فاکتورهای تصحیح Fvel یا Fhouse هر کدام که بزرگتر بود، مورد استفاده قرار می گیرد.
اگر گلخانه دارای ۳۰ متر طول و ۱۵ متر عرض باشد، در شرایط استاندارد باید ۲۷۵ مترمکعب هوا در دقیقه از گلخانه خارج شود. چون عرض گلخانه ۱۵ متر است، دو کانال توزیع هوا به قطر ۶۰ سانتی متر لازم است. تعیین قطر سوراخ ها در کانال توزیع و فاصله آنها براین اصل استوار است که سطح کل همه سوراخ های یک لوله منفرد، ۲-۵/۱ برابر سطح مقطع لوله باید باشد. معمولا فاصله بین سوراخ ها را ۶۰-۱۲۰ سانتی متر در نظر می گیرند.
ظرفیت پنکه ایجاد کننده فشار باید معادل ظرفیت پنکه خارج کننده هوا باشد، در مثال فوق دو پنکه ایجاد کننده فشار برای دو کانال توزیع هوا لازم است که مجموع ظرفیت آنها برابر ۲۷۵ مترمکعب در دقیقه (ظرفیت هر کدام ۲/۱۳۷ مترمکعب در دقیقه) که معادل ظرفیت پنکه هواکش است، باید باشد. در صورت کوچکتر بودن ظرفیت پنکه ایجاد کننده فشار، هوای سرد اضافی وارد شده به گلخانه در محل ورود به پایین می آید و نقطه سردی را به وجود می آورد.

فاکتور تصحیح(Fwinter) برای تنظیم سرعت خروج هوا در تهویه زمستانی برای اختلاف دماهای بین داخل و خارج گلخانه
افزایش دمای داخل و بیرون گلخانه
۵ ۵/۶ ۶/۱ ۶/۷ ۷/۲ ۷/۸ ۸/۳
۱/۳۷ ۱/۲۵ ۱/۱۵ ۱/۰۷ ۱ ۰/۹۴ ۰/۸۸ ۰/۸۳ F